In het doolhof van emoties

Definitief is het einde, 6 juli 1985 ons meisje is gestorven……… Met mijn ouders komen we terug in Meppel, de sleutel in het slot van ons huisje, nog nooit voelde iets zo leeg. We zijn allemaal zo verdrietig. Een huisje waar alles doet denken aan Chantal. Ik barst wederom in tranen uit. Twee jonge ouders houden elkaar vast. Beide met het immense verdriet, beide met een pijn die niet te beschrijven valt.

“zon die voor altijd onder lijkt te gaan”

Er moeten dingen geregeld worden, zoals de begrafenisonderneming bellen. Ik wil het allemaal zelf doen, zo wil ik ook familie bellen. Daar gaat het al gelijk mis, terwijl ik een familielid bel krijg ik verwijten dat we te weinig van ons hebben laten horen. Ik heb mensen gemist die 4 maanden in Groningen. Wij allebei misten mensen en anderzijds waren er mensen die er vanzelfsprekend waren.

Had ik steeds iedereen moeten bellen? Nee, dat zou de omgekeerde wereld zijn. Ik weet nog dat een familielid in Groningen was en eigenlijk weinig interesse in Chantal had wel in alle andere zieke kindertjes. Het was mij niet alleen op gevallen, een verpleegkundige vroeg wie dit in vredesnaam was en of ik wel behoefte had aan dit soort familieleden.

Ik bedacht van niet maar had niet het lef dit te vertellen.

Er zijn niet veel momenten die ik me glashelder herinner. Dat moment van het telefoongesprek met een familielid wel! Ik gooide de hoorn voor me uit en riep niet de fraaiste woorden!

Ik kreeg nog zoveel meer adviezen en raad, ik besloot dat ik me hiervoor moest afsluiten. Ik kon het er niet bij hebben, het verdriet om het verlies van Chantal was al groot genoeg.

Later, vele jaren later, heb ik me bedacht dat ik zelf in die tijd in mijn emoties ook niet altijd het juiste gezegd zal hebben. Het is voor niemand gemakkelijk geweest.

Zoals mijn zusje bijzondere woorden schreef op mijn vorige blog, zij was nog maar veertien jaar jong, mijn broertje zeventien jaar jong. Hoe moet je dan je zus en zwager helpen die een kindje verloren hebben?

 

Mijn trotse broertje toen 17 jaar met zijn nichtje Chantal

Misschien deden ze wel het juiste, ze waren er.

Later ben ik me gaan afvragen hoe je omgaat met mensen die een kind verliezen of een ander dierbaar iemand. Uit mijn eigen ervaring is mijn advies om er met regelmaat te zijn. Steeds vragen hoe het gaat is een overbodige vraag want het gaat niet goed. Nee, natuurlijk gaat het niet goed. Het gaat allerbelabberdst, accepteer de buien en stemmingen van degene met een groot verlies. Verwacht vooral niet dat het na een paar weken over is.

Want helaas zo waar… In onze westerse cultuur krijgen we een uur, misschien twee, wanneer er meer geld is voor een afscheidsplechtigheid en in die korte tijd nemen we afscheid van een naaste die overleden is. …vaak na een heel lang leven. In ons geval na een te kort leven. Terwijl er zoveel tijd nodig is om er ook maar enigszins mee om te kunnen gaan.

Breng een tas boodschappen, kom het huis schoonmaken. Ga heen en zet zelf een bakkie koffie. Het zijn de simpele basis dingen waar iemand met een groot verlies behoefte aan heeft. Ongetwijfeld word je als familielid, vriend, vriendin moe van weer het verhaal aanhoren hoe het in het ziekenhuis ging, hoe afschuwelijk het moment van overlijden is geweest. Bedenk dan dat jij niet dagelijks met dit verdriet zit maar enkel die keer dat je aan komt of er bent en laten we eerlijk zijn, we hebben allemaal ons eigen leven dus gaan we niet dagelijks naar iemand toe met een groot verdriet.

Blijf ook vooral komen, juist na dat eerste half jaar. Zo belangrijk.

Wat ook nooit overgaat , zeker bij t verlies van een kind niet. De sterf en geboortedatum. Dit soort dagen doen mensen zo goed wanneer iemand daar aan denkt, hetzij een kaartje hetzij een bezoekje of een belletje.

In ons geval kregen we een begrafenisondernemer die we kenden. Dit maakt het”gemakkelijker”. Ook hij had tranen bij ons aan de eethoektafel. Zo vertelde hij dat een overlijden van een kind nooit went, ook al is begrafenisondernemer je vak. Dit voelden we, we konden ons verhaal kwijt, we konden onze emoties kwijt. We konden ons afscheid doen op onze manier en er was voor ons maar één manier. Heel simpel, heel klein alleen met onze ouders en oma’s.

Nog steeds begrijp ik niet waarom mijn eigen zusje en broertje er niet bij waren. Waarom ik dat besloten had. Dit had waarschijnlijk te maken met een aantal familieleden, waar ik er een aantal nooit gezien had en dus zeker niet bij het laatste afscheid wilde.

“Hard” werd ik genoemd, in een aantal opzichten werd ik inderdaad hard. Hoe hilarisch eigenlijk dat een familielid me vertelde dat wanneer zij geen bloemstuk besteld had er geen bloemstuk was geweest. Alsof me dat ook maar iets kon interesseren. Ik begreep werkelijk niet wat dit aan mijn verdriet verminderde. Op het moment dat ze me dit vertelde werd ik ook boos, schreeuwde soms na opmerkingen waar ik niets mee kon van “sodemieter alsjeblieft op“. Deze opmerkingen en nog zoveel deden zoveel pijn. Troostend waren de vele lieve kaarten en brieven. Ik bekeek ze keer op keer en las de brieven steeds opnieuw. Verbaasd van wie we kaarten en brieven kregen.

Als geen ander begrijp ik dat het moeilijk is hoe en wat je moet zeggen bij mensen die net een kindje verloren hebben. Mocht je niet weten iets te zeggen …zeg dan “Ik weet niet wat ik moet zeggen” zoveel beter dan lukraak opmerkingen plaatsen. Opmerkingen waar ik jaren later maar om ben gaan lachen. In ben gaan zien dat het niets met mij te maken had maar alles met de ander. Het is namelijk onvoorstelbaar wat mensen en helaas mensen waarvan je dacht dat ze dichtbij stonden kunnen en durven zeggen.

De vader van Chantal heeft samen met de begrafenisondernemer Chantal uit Groningen gehaald. Hoe intens zwaar was dit. Ik kon dit niet aan. Enorm fijn dat hij dit wel kon en wilde. Ik heb een aantal familieleden de gelegenheid gegeven om bij ons opgebaarde meisje te kijken. Ze lag er zo mooi bij. Tevens zo onnatuurlijk dat kleine meisje in een klein kistje. Ze had haar mooiste jurkje aan, haar lievelingsknuffels naast haar. Haar muziekdoosje speelde steeds opnieuw het zo bekende deuntje, misschien zou ze het nog horen. Chantal werd er altijd rustig van.

Het was nog in de tijd dat er vier mensen opgebaard lagen. Gelukkig zijn er nu eenpersoons opbaar kamers, ruimtes. Een familielid presteerde het om achter de andere gordijnen te kijken. Woorden ontbraken mij toen, ik was met stomheid geslagen. Zo gebeurde er zoveel. Me afsluiten van deze mensen was de beste keuze. Bij al het verdriet is het vooral de pijn die erbij komt van op en aanmerkingen.

“Dit verdriet steekt als prikkeldraad door iedere vezel van ons lichaam”

 

De dag van het afscheid

Ik weet zelfs de datum niet meer, ik leefde vooral in een roes van verdriet, onmacht, boosheid. De dagen na het overlijden gingen we zoveel mogelijk naar het mortuarium.

Chantal was er nog en tegelijkertijd was ze er niet meer. We konden haar nog aanraken en kusjes geven. Het definitieve afscheid naderde …

Kaarten die verstuurd moesten worden. Een kistje uitzoeken hoe afschuwelijk. De tekst had ik al een keer ‘s nachts naast Chantal haar bedje gemaakt. Samen met een verpleegkundige gelezen en gehuild. Wetende dat het onvermijdelijke zou komen.

Ik herinner me van de dagen na het overlijden alleen het vele, vele huilen en bezoek wat kwam. Het apathische van de leegte, van niets. Alsof je zelf amper nog leeft. We aten omdat het moest, je doucht omdat het moet,  je eet, amper wat door je keel kunnen krijgen. Alles gaat op de automatische piloot. De wereld die doordraait terwijl onze wereld stil stond.

“Eenzame vlucht”

In de supermarkt loop je rond alsof je in een kermisattractie bent beland, niet wetende links of rechts te moeten gaan, misselijk van niet weten welke richting je op moet en op kunt gaan.

Het overlijden niet willen geloven. Het niet kunnen bevatten.

Ik was nog maar twintig en kreeg een van de zwaarste levenslessen.

Het verlies van mijn eigen kind, ook voor de vader van Chantal onverteerbaar.

Tot op de dag van vandaag ben ik 6 juli 1985 voor altijd een stukje van mezelf kwijt geraakt heeft de vader van Chantal het overlijden van zijn meisje, zijn “Chanallie” misschien nog wel moeilijker kunnen verwerken dan ik.

Ik leerde jaren later erover te praten. Onze relatie heeft het niet gered, wat altijd blijft is de verbinding met onze kinderen. Hoe onmenselijk om een klein kistje naar het kerkhof te dragen. Respect, want de vader van Chantal wilde haar zelf dragen.

Geen bloemen, geen muziek en met een klein groepje hebben we Chantal begraven in alle stilte. Stilte met vele tranen.

Definitief het einde.

Een verlies wat ik nog dagelijks in mijn hart meedraag.

Velen begrepen en begrijpen dit niet. Veel mensen denken dat “het over gaat” of  je het verwerkt. De dag moet nog komen dat iemand mij kan uitleggen wat “het verwerken van de dood van een kind” betekent en vooral hoe je dit doet.

Ruim dertig jaar later is er nog geen dag dat ik niet even aan haar denk. Natuurlijk gaat het leven door, komt er weer een dag dat je de zon ziet schijnen en kunt lachen. Dat ene stukje schaduw blijft en misschien ben ik juist nu wel trots dat Chantal nog altijd in mijn leven is. Ik wil haar ook niet vergeten.

 

Er zijn zoveel momenten dat je beelden van toen weer krijgt. Dit zal iedere ouder die een kind verloren heeft kunnen beamen. Baby’s blijven een confrontatie, al ben ik dolblij voor ieder die een gezond kindje krijgt. Alle mijlpalen van een kind…. stopten bij het overlijden van Chantal. Nooit voor het eerst op de fiets, nooit die eerste zwemles, schooldag, eerste vriendje….. voor altijd een gemis. In gedachten zijn ze er nog zoveel. Nooit oma worden van kindjes van mijn dochter.

Nooit …

Ik weet nog goed een half jaar na jaar overlijden dat iemand tegen me zei “T zal nu wel over zijn” een ander zei “ik zie geen emotie bij je”. Ik kan vertellen dat mijn gevoel finaal op slot zat juist door alle opmerkingen die mensen durven en kunnen maken. Bewust of onbewust zoals anderen dan vaak dit uitleggen als “Ach dat bedoelen ze niet zo”. Hoe worden deze opmerkingen dan wel bedoeld? Is het echt zo moeilijk in te leven? Is het zo moeilijk om te bedenken dat je vooral niet moet zeggen “Ach ze was nog maar zeven maanden”, “Je kunt nog zoveel kinderen krijgen”

De mevrouw die laatstgenoemde opmerking plaatste geen paragnoste want na de geboorte van Jurjan mocht ik niet meer zwanger worden vanwege een behoorlijke symfysiolyse gedragen en ondergaan met liefde en een lach want ik wist vanwege een vlokkentest dat Jurjan gezond zou zijn.

Betreffende mevrouw durfde maanden later te zeggen “Nou wees maar blij dat je geen kinderen hebt, je weet niet half hoe duur kinderen kosten” …Wat moest ik daarop zeggen, ik kon er niet eens wat op zeggen. Ik liep weg en huilde alleen. Nog voel ik de boosheid en de onmacht van toen.

Mijn zoon

Mijn zoon, mijn alles, en ja, misschien heb ik hem wel eens te veel verwend maar ook hij groeide op in een gezin waar de wortels niet al te stevig waren. Hij was 12 toen zijn ouders uit elkaar gingen. Natuurlijk had het overlijden van Chantal daar mee te maken. We hadden beide onze eigen manier om met het verlies van Chantal om te gaan.

Voor mij is mijn zoon goud waard, ik beleef alle mijlpalen misschien wel dubbel. Soms voel ik me schuldig dat ik hem niet de jeugd heb kunnen geven die ik voor ogen heb gehad. Ik heb denk ik wel mijn uiterste best gedaan . “Ja” fouten gemaakt. Ik denk dat ik mag zeggen dat mijn zoon grotendeels op nummer éen kwam.

 

Zeven jaar heb ik het grotendeels alleen gedaan en wanneer ik nu naar hem kijk, op de grens van 26 naar 27 jaar….. ben ik trots, heb ik door mijn huwelijk op zijn 18 e een beste steek laten vallen. Dit huwelijk had ik nooit moeten aangaan. Niet bewust gedaan want ik had zo gehoopt dat alles voor hem ook fijner zou worden. Ik kon niet weten dat de prins op het witte paard behoorlijke narcistische trekjes had. Mijn zoon oordeelt weinig, een van zijn sterke kanten. Over deze man vormde hij een duidelijke mening. Een van laatste kwetsende opmerkingen naar mijn zoon toen hij vroeg tijdens de scheiding naar zijn speelgoed “Wie zegt dat het speelgoed van jou is, misschien was het wel van je overleden zusje”. Mijn zoon zweeg heel verstandig en liet het er bij zitten.

19 Mei wordt mijn zoon 27. Een dag om het leven extra te vieren!

Met onze Stichting gaan we wandelen voor het goede doel. Willen we geld inzamelen voor het Erasmus ziekenhuis in Rotterdam en de VKS om bij te dragen in onderzoek naar onbekende stofwisselingsziekten.

Stichting Jet Brand Samen tegen stofwisselingsziekten

Ik zal voorop lopen met trots, dankbaar dat Chantal even bij ons mocht zijn en zoveel heeft gegeven. Zij leerde mij zoveel, lessen die ik pas later begreep. Ik ben nu 53 jaar en heb behoorlijk wat missers gemaakt in mijn leven door verkeerde keuzes te maken. Wat ik in de diepte van dalen nooit ben kwijt geraakt is mijn humor. Ik ben een mens van uitersten, soms de hele wereld aan kunnen, soms niets liever dan diep onder de dekens kruipen. Ik ben een mens van kleuren. Saai is en wordt mijn leven nooit. Humor relativeert veel, humor laat overleven en doorleven.

Mijn creativiteit ontstond na Chantal haar overlijden. Schrijven, tekenen en schilderen is voor mij een manier geweest en geworden om emoties en gevoelens een plekje te geven.

Trots dat ik drie schilderijen mocht maken voor onze burgemeesterskamer.

 

Dankbaar dat Chantal de motivatie en inspiratie mocht worden voor onze Stichting. Vooral dankbaar dat ik een gezonde zoon mocht krijgen.

Met mijn zoon enkele jaren terug

19 Mei gaan we van 18.30 uur tot 19.30 uur wandelen langs een mooi stukje Meppel.

In het Belgische Hamme loopt een mevrouw mee die ook een kindje verloor aan de ziekte van Pompe.

Wij starten bij café Herberg het Plein, krijgen van Jumbo het Vledder wat drinken met een versnapering en na een kilometer of acht worden we bij ‘het Plein’ getrakteerd op koffie met wat lekkers. Tevens steunt Eco Brush onze actie met 50 Euro!

Ik hoop op vele wandelaars!

Gezondheid …nooit vanzelfsprekend. Daarom wandelen we om 19 mei het leven te vieren!
U wandelt toch ook mee? Geef je op via info@stichting-jetbrand.nl
Inschrijfkosten 5 Euro.
We gaan een pracht wandeling langs de rand van het mooie Meppel maken. 
Wandelen om onbekende stofwisselingsziekten te steunen!

 

Liefs Jet